Yeşil Anahtar (Green Key) Programı
Yeşil Anahtar (Green Key), turizm sektöründe çevresel sorumluluğu ve sürdürülebilir uygulamaları teşvik eden uluslararası bir sürdürülebilirlik sertifikasyon programıdır. Program; çevresel uygulamalar, sosyal sorumluluk, sürdürülebilirlik eğitimi ve işletme yönetimi gibi alanlarda belirlenen kriterlerin uygulanmasını teşvik ederek turizm sektörünün sürdürülebilir dönüşümüne katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
İlk olarak 1994 yılında Danimarka’da uygulanmaya başlayan Yeşil Anahtar Programı, 2002 yılında Foundation for Environmental Education’ın (FEE – Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı) uluslararası programlarından biri haline gelmiştir.
Program, Türkiye’de 2011 yılından bu yana Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) tarafından yürütülmektedir. TÜRÇEV, Yeşil Anahtar Programı’nın Türkiye’deki Ulusal Operatörü olarak programın ülkemizde uygulanması, tesislerin bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesi, başvuru süreçlerinin koordinasyonu ve Green Key International ile ulusal düzeyde iletişimin yürütülmesi görevlerini sürdürmektedir.
Ağustos 2026 itibarıyla Yeşil Anahtar, 90’dan fazla ülkede 9.000’den fazla turizm işletmesinde uygulanmaktadır.
Yeşil Anahtar sertifikasına aşağıdaki kategorilerde faaliyet gösteren işletmeler başvurabilmektedir:
-
Oteller ve hosteller
-
Küçük konaklama tesisleri
-
Kamp alanları ve tatil parkları
-
Konferans merkezleri
-
Restoranlar ve kafeler
-
Turistik cazibe merkezleri
2026 yılı itibarıyla Türkiye’de yaklaşık 170 tesis Yeşil Anahtar Programı kapsamında yer almaktadır.
2026–2031 Yeşil Anahtar Kriterleri ve Yeni Sertifikasyon Sistemi
Avrupa Birliği’nin Yeşil Geçiş İçin Tüketicileri Güçlendirme Direktifi (EmpCo – EU 2024/825) kapsamında getirilen gerekliliklerle uyum sağlanması amacıyla Yeşil Anahtar Programı’nın kriterleri, sertifikasyon süreçleri ve politikaları güncellenmiştir.
1 Ekim 2026 itibarıyla Yeşil Anahtar 2026–2031 kriterleri, yeni sertifikasyon süreçleri ve yeni politikaları yürürlüğe girmiştir.
Yeni sistem; sertifikasyon sürecindeki bağımsızlığı, tarafsızlığı, şeffaflığı ve doğrulanabilirliği güçlendirmeyi ve çevresel sürdürülebilirlik iddialarının güvenilir şekilde doğrulanmasını sağlamayı amaçlamaktadır.
Yeşil Anahtar sertifikasyon şeması ISO/IEC 17065:2012 standardı ile uyumlu olarak geliştirilmiştir. Danimarka’nın ulusal akreditasyon kuruluşu DANAK, 25 Eylül 2026 tarihinde gerçekleştirdiği değerlendirme sonucunda Yeşil Anahtar sertifikasyon şemasının ISO/IEC 17065:2012 ile uyumlu ve akreditasyona uygun olduğunu teyit etmiştir.
Bağımsız Sertifikasyon Kuruluşu: Audit Independer Group
Foundation for Environmental Education (FEE), 1 Ekim 2026 itibarıyla Audit Independer Group’u Yeşil Anahtar Programı’nın bağımsız Sertifikasyon Kuruluşu (Certification Body – CB) olarak görevlendirmiştir.
Yeni sertifikasyon sistemi kapsamında Audit Independer Group;
-
üçüncü taraf denetçilerle yapılan anlaşmaların ve denetçi görevlendirmelerinin yürütülmesinden,
-
denetim sonuçlarının bağımsız olarak değerlendirilmesinden,
-
sertifikasyon kararlarının verilmesinden,
-
gözetim (surveillance) faaliyetlerinden,
-
sertifikaların askıya alınması ve geri çekilmesine ilişkin süreçlerden,
-
itiraz ve şikâyetlerin değerlendirilmesinden
sorumludur.
FEE, Yeşil Anahtar Programı’nın program sahibi (Scheme Owner) olmaya devam etmekte ve kriterler dahil olmak üzere programın uluslararası düzeyde geliştirilmesinden sorumlu bulunmaktadır.
TÜRÇEV ise Yeşil Anahtar Türkiye Ulusal Operatörü olarak; Türkiye’de programa katılmak isteyen ve programa dahil olan tesislerin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi, başvuru süreçlerinin koordinasyonu, program gerekliliklerine ilişkin rehberlik sağlanması ve Green Key International ile Certification Body arasındaki ulusal koordinasyonun yürütülmesi görevlerini sürdürmektedir.
Yeşil Anahtar Sertifikasyon Süreci
1 Ekim 2026 itibarıyla yeni başvurular Yeşil Anahtar 2026–2031 kriterleri doğrultusunda gerçekleştirilmektedir.
Yeşil Anahtar sertifikasyon süreci temel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır:
1. Başvuru
Programa katılmak isteyen tesis, Yeşil Anahtar Türkiye Ulusal Operatörü TÜRÇEV ile iletişime geçerek başvuru sürecini başlatır.
Tesisin programa uygunluğu değerlendirilir ve uygun bulunan tesislere kriterler, sertifikasyon süreci, gerekli belgeler ve başvuru işlemleri hakkında bilgi verilir.
Tesis;
-
başvuru formunu doldurur,
-
gerekli destekleyici bilgi ve belgeleri sunar,
-
sertifikasyon sürecine ilişkin gerekli sözleşmeleri tamamlar ve
-
ilgili katılım ve sertifikasyon ücretlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirir.
2. Bağımsız Üçüncü Taraf Saha Denetimi
Başvurunun tamamlanmasının ardından tesise Audit Independer Group tarafından yetkilendirilmiş ve görevlendirilmiş bağımsız bir üçüncü taraf denetçi atanır.
Saha denetiminde tesisin Yeşil Anahtar kriterlerine uygunluğu; belgeler, kayıtlar, tesis uygulamaları ve ilgili alanların yerinde incelenmesi yoluyla değerlendirilir.
Denetim sonucunda uygunsuzluk tespit edilmesi halinde tesisten belirlenen süre içerisinde gerekli düzeltici faaliyetleri gerçekleştirmesi ve bunlara ilişkin kanıtları sunması istenir.
3. Sertifikasyon Kararı
Denetim sürecinin tamamlanmasının ardından denetim raporu ve varsa düzeltici faaliyetlere ilişkin kanıtlar bağımsız Sertifikasyon Kuruluşu Audit Independer Group tarafından değerlendirilir.
Tesisin uygulanabilir Yeşil Anahtar kriterlerini karşıladığının doğrulanması halinde sertifikasyon kararı Audit Independer Group tarafından verilir.
Yeni sistem kapsamında sertifikasyon kararı TÜRÇEV veya Ulusal Jüri tarafından verilmemektedir.
4. Sertifikasyon Süresince Uygunluğun Devamı ve Gözetim
Yeni sistem kapsamında Yeşil Anahtar sertifikası standart olarak iki yıl süreyle geçerlidir.
Sertifikalı tesislerin bu süre boyunca Yeşil Anahtar kriterlerine uygunluğunu sürdürmesi gerekmektedir.
Sertifikasyonun yaklaşık 8–14. ayları arasında gözetim (surveillance) faaliyetleri gerçekleştirilir. Bu kapsamda tesisten belirlenen Yeşil Anahtar kriterlerine ilişkin güncel bilgi, belge ve kanıtların sunulması istenir.
Gözetim faaliyetlerinde uygunsuzluk tespit edilmesi halinde gerekli düzeltici faaliyetlerin gerçekleştirilmesi talep edilir. Gerekliliklerin karşılanmaması halinde sertifikanın askıya alınması veya geri çekilmesi söz konusu olabilir.
5. Yeniden Sertifikasyon
İki yıllık sertifikasyon döneminin sonunda Yeşil Anahtar sertifikasını devam ettirmek isteyen tesislerin yeniden sertifikasyon sürecine başvurması gerekmektedir.
Yeniden sertifikasyon kapsamında tesisin güncel kriterlere uygunluğu değerlendirilir, bağımsız üçüncü taraf saha denetimi gerçekleştirilir ve nihai sertifikasyon kararı Audit Independer Group tarafından verilir.
2026–2027 Geçiş Dönemi
Yeşil Anahtar Programı’nın eski sertifikasyon sisteminden yeni sisteme geçişi 1 Ekim 2026 – 31 Aralık 2027 tarihleri arasında kademeli olarak yürütülmektedir.
Bu süreçte mevcut sertifikalı tesisler ile yeni başvurular, Yeşil Anahtar’ın güncellenen kriterleri ve sertifikasyon yapısı doğrultusunda yeni sisteme dahil edilecektir.
Yeni sertifikasyon sistemi kapsamında bağımsız üçüncü taraf denetimler gerçekleştirilecek ve sertifikasyon kararları bağımsız Sertifikasyon Kuruluşu Audit Independer Group tarafından verilecektir.
Türkiye’deki uygulamaya ilişkin başvuru takvimi, geçiş dönemi uygulamaları ve detaylı sertifikasyon süreçleri TÜRÇEV tarafından ayrıca duyurulacaktır.